“Đạo nào cũng tốt”?

525139_4182100584713_1692665501_n

Lão Tử đã đúc kết suy nghĩ của mình về Đạo qua câu “Đạo khả Đạo, phi thường Đạo”, tạm hiểu là nếu đã hiểu được Đạo thì đó không phải là Đạo. Đó là một kết luận đã được nghiền ngẫm, suy tư trải dài trong dòng lịch sử của Lão Giáo. Vậy câu nói “Đạo nào cũng tốt” có ý nghĩa gì không? Và có giá trị như thế nào?
Trong giới hạn của trang viết, chỉ xin trình bày một góc nhìn giữa muôn vàn góc nhìn về Đạo.
Trước hết, có thể thấy ngay rằng, khẳng định “Đạo nào cũng tốt” có phần đúng dưới cách nhìn bình dân. Bởi lẽ, theo những người này, họ nhận thấy rằng, cốt lõi của chính Đạo vẫn là dẫn dắt con người về điều thiện. Cũng theo họ, cái chính Đạo này nằm rải rác ở các tôn giáo. Cùng đích của Đạo vẫn là giúp con người đạt đến hạnh phúc giữa những thực tại của đời người. Họ có lý!
Tuy nhiên, nếu tìm hiểu khẳng định “Đạo nào cũng tốt” ở chiều kích học thuật, người ta thấy ngay rằng, đó là một khẳng định mang tính hàm hồ và thiếu cơ sở, bởi không phải tất cả các “Đạo” đều dạy con người làm điều thiện. Nó hàm hồ, bởi thứ nhất, họ đồng hóa quan niệm Đạo với các tôn giáo, tín ngưỡng, niềm tin… Thứ hai, luôn có sự khác biệt về giá trị giữa các tôn giáo, tín ngưỡng. Thứ ba, ngay trong khái niệm về tôn giáo, có tôn giáo tự nhiên và tôn giáo siêu nhiên. Tôn giáo tự nhiên là nỗ lực của con người trong khắc khoải, lần mò để kiếm tìm Siêu việt. trong khi đó, tôn giáo Siêu nhiên lại là một ân sủng nhưng không của Siêu việt ban tặng cho con người. Và đó chính là “Thần Vô Danh” của người Hy Lạp, “Brahman” của người Ấn Độ…
Người ta còn thấy sự hàm hồ trong khẳng định “Đạo nào cũng tốt” ở điểm, trong khi các tôn giáo khác thể hiện sự mò mẫm, dò tìm Chân lý qua những cố gắng của con người thì cũng có tôn giáo thể hiện sự tròn đầy qua việc mặc khải của chính Đấng là Chân Lý, là Thiện Hảo, là Hoàn Mỹ. Người ta tạm gọi nhóm tôn giáo mặc khải là tôn giáo độc thần trong tương quan với tôn giáo đa thần.
Dưới nhãn quan Kitô giáo, Đạo Kitô là Đạo mặc khải, có giá trị cứu độ theo cách thức độc nhất vô nhị. Bởi lẽ, nó được chính Con Thiên Chúa, là Đức Giêsu Kitô đem đến từ trời cao. Hơn nữa, con Thiên Chúa không cứu độ theo cách thức đứng từ trên miệng giếng rồi thả dây xuống để kéo lên. Ngài cũng chẳng thả xuống giếng một chiếc thang để người ta tự mày mò tìm cách trèo lên. Thay vào đó, Ngài đã bước xuống phận người và ra tay cứu vớt để đưa lên khỏi vực thẳm của tăm tối. Trong khi Phật Thích Ca khẳng định mình chỉ là Ngón tay chỉ Mặt trăng và người ta không thể đến Mặt trăng khi dừng lại ở ngón tay, thì Đức Giêsu khẳng định rằng, chính Ngài “là Đường, là Sự Thật và là Sự Sống”.
Truyền thống Kitô giáo đã tiếp nhận Chân lý này trong sự trân trọng những giá trị nơi các tôn giáo khác. Thánh Phaolô đã khuyên các tín hữu sống tinh thần của những người đã tin nhận và biết Đức Kitô. Ngài khuyên họ sống công chính vì đã nên công chính nhờ tin vào Đức Kitô. Điều này làm nên sự khác biệt so với những người không tin vào Đức Kitô. Ví dụ, một người đã làm quan thì phải mặc trang phục của một vị quan và cư xử đúng với tư cách của một vị quan, chứ không phải cứ mặc áo quan là sẽ thành quan.
Thánh Justinô đã công nhận giá trị tuyệt đối của Đạo Kitô, nhưng vẫn nhìn nhận những “Hạt Giống Ngôi Lời” nơi các tôn giáo. Irênê và một số Giáo phụ lại nhìn thấy dấu ấn hoạt động của Thần Khí nơi các tôn giáo. Jean Danielou thấy sự trỗi vượt của Kitô giáo khi so sánh giữa tự nhiên và siêu nhiên. Nếu các tôn giáo tự nhiên nỗ lực để kiếm tìm (đôi khi trong vô vọng) Siêu việt thì Kitô giáo là một tôn giáo siêu nhiên đến gặp tự nhiên và làm biến đổi, siêu thăng tự nhiên (‘Ân sủng không phá đổ nhưng kiện toàn tự nhiên’ Thánh Tôma). Trong khi đó, Henri de Lubac cho rằng, Kitô giáo là một trục chính để dẫn đưa con người đến ơn cứu độ, trong khi các tôn giáo khác là những trục phụ. Con người không thể đạt đến cùng đích của mình nếu không tìm về trục chính. Bên cạnh đó, một tác giả cùng thời với ông lại xem Kitô giáo như điểm đồng quy, trong đó Đức Kitô là trung tâm. Các tôn giáo khác, dù có những “con đường” hay “quỹ đạo” nào, cũng sẽ phải tìm đến và hội tụ ở điểm đồng quy là Đức Giêsu Kitô, bởi Ngài là trung tâm điểm của ơn Cứu Độ. Riêng Công đồng Vatican II, trong khi nhìn nhận những giá trị của các tôn giáo, vẫn một mực khẳng định tính chất vô song của Kitô giáo. Trong chiều hướng đối thoại đại kết và đối thoại liên tôn, công đồng đã đề cập đến những giá trị tốt đẹp của các tôn giáo nhưng luôn khẳng định tính chất tuyệt đối của Kitô giáo.
Trở lại vấn đề câu khẳng định trên, người ta thấy có những giá trị nhất định của nó, nhưng đồng thời, người ta cũng thấy sự hàm hồ, đồng hóa các tôn giáo với nhau, trong khi có sự khác biệt rõ ràng giữa các tôn giáo.
Đối với tín hữu Kitô, Đạo mặc khải là Đạo có giá trị tuyệt đối, bởi nó rõ ràng và được chính Đấng là Tuyệt Đối đem đến từ trời. Theo đó người ta sẽ không còn lo sợ lạc lối hay phải lần mò kiếm tìm.

Advertisements

About Cá Cơm

"Kẻ sống có lý tưởng là kẻ dám bước đi một mình, và trái tim dám mở ra cho tiếng gọi phía trên cao"
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s